Terwijl ik nadenk over wat ik zal schrijven over deze online tentoonstelling, leg ik de laatste hand aan een serie mondkapjes, die ik als onderdeel van een legertje anonieme vrijwilligers naai voor de Regio Ribagorza, de streek in Spanje waar wij wonen. Onderwijl luister ik op YouTube naar de vertrouwde doedelzakmelodieën van de jaarlijkse traditionele feesten van Graus, de hoofdstad van de Ribagorza, die dit jaar voornamelijk op video te volgen zijn. De mensen worden in het hart geraakt met deze zogenaamde no-Fiestas de Graus 2020. Covid heeft ons allemaal in de greep.

Ook als je niet zelf ziek bent geworden of een dierbare hebt verloren aan het virus, niemand ontkomt aan de strenge maatregelen, waardoor sommige mensen in maanden hun naaste familie niet hebben kunnen opzoeken.

We zijn allemaal min of meer bang. Je kunt je ogen sluiten voor de ernst van de door het virus veroorzaakt ziekte, door bijvoorbeeld eens wat minder naar het nieuws te kijken, maar een onschuldige verkoudheid krijgt toch een extra lading. Er doen tal van theorieën de ronde, die gaan van totale ontkenning (niets aan de hand, gewone griep) via de complottheorie naar een zwart pessimisme: dit gaat nooit meer over, we gaan er allemaal aan. De verschillende meningen ontaarden in een onverkwikkelijk politiek gekrakeel. Er ontstaan zelfs scheuringen in vriendschappen om deze reden.

Dit is gelukkig niet gebeurd met de lotgenotenvereniging die ik in 2011 heb opgericht (Asociación Cebrero). Een aantal van ons werkt in de zorg (bejaardentehuis, thuiszorg, ambulancedienst), waardoor het risico om besmet te raken nog groter is. Vooral in de beginperiode van de lockdown, toen het allemaal nog nieuw was voor iedereen, deelden we onze gevoelens met elkaar in de chat van de WhatsApp-groep en konden we elkaar zo steunen, juist omdat wij als overlevers van seksueel misbruik specialist zijn geworden in het hanteren van angsten.

Askoa ken ik van bovengenoemde vereniging. Zij koos twee werken uit voor deze online tentoonstelling, waarvan de panter al een tijdlang op de pagina staat en die voor haar angst, haat en dood weergeeft.

Het andere schilderij is van recentere datum. Toen ik haar vroeg er iets over te vertellen, stuurde ze me de volgende dichtregels:

Sin razón viven
Incapaces de florecer en su existencia
Atrapados
Destruyendo todo a su alrededor
Para que la pureza de las almas blancas
Deje de existir

Ze leven zonder doel
Niet in staat te bloeien in hun bestaan
Gevangen
Alles om zich heen vernietigend
Opdat de zuiverheid van de blanke zielen
Ophoudt te bestaan

Uit mijn eigen werk heb ik gekozen voor een serie van twee collages over een zwemster die verzwolgen wordt door een vis, maar daar gelouterd weer uitkomt. Ik heb ze gemaakt naar aanleiding van een droom die ik had in een heftige periode van mijn therapie. Ik associeer het beeld met ergens dwars doorheen moeten gaan, mijn grootste angsten in verband met mijn jeugdtrauma onder ogen zien, om weer verder te kunnen gaan met mijn leven.

Van een andere serie collages van recentere datum, heb ik er een uitgekozen die ik gemaakt heb op 31 december 2019, de vooravond van het jaar van het coronavirus. De collage geeft angst, woede en verdriet weer, waarmee ik als individu moet leren omgaan, door te beseffen dat ik meer ben dan die gevoelens. Ik kan ze integreren in mijn dagelijks leven door ze de juiste mate van aandacht te geven.

Op dezelfde wijze zullen wij als mensheid moeten leren de consequenties van deze pandemie te integreren in ons dagelijks leven, zonder kopje onder te gaan. We zullen dwars door deze periode heen moeten zwemmen, dapper, al zijn we bang, om daarna hopelijk in rustiger vaarwater terecht te komen.