Mijn naam is Renée Sieben en ik woon in Aken, Duitsland. Sinds enkele maanden ben ik nieuw in deze groep.

Afgelopen herfst heb ik deelgenomen aan de tentoonstelling Kunst doorbreekt stilte in De Meerpaal in Dronten. Ik vind het ontzettend belangrijk dat er een tentoonstelling wordt georganiseerd over geweld en seksueel misbruik.

Ik ben opgegroeid in Zuid-Limburg, in een gezin waarin het slechte huwelijk van mijn ouders leidde tot verstoorde onderlinge verhoudingen. Mijn moeder, een kille en hooghartige vrouw, kleineerde mij als dochter waar zij maar kon.

Gelukkig kon ik vaak terecht bij mijn oma, die mij veel liefde en aandacht heeft gegeven. Zij was mijn reddende engel.

Op mijn negentiende ontmoette ik mijn eerste echtgenoot, die de vernederingen van mijn moeder voortzette, maar dan op een veel afschuwelijkere manier. Dit huwelijk werd gekenmerkt door controle, vernedering, seksueel geweld en psychische druk. Wat naar buiten toe leek op een gewoon gezinsleven met drie kinderen, ontwikkelde zich binnenshuis tot een systeem van angst, isolatie en voortdurende escalatie.

Met de jaren verslechterde de situatie. De vader van mijn kinderen werd steeds agressiever. Hij controleerde het geld en het dagelijks leven, oefende psychische druk uit en dwong mij keer op keer tot seksuele handelingen.

Ondanks meerdere pogingen om hulp te vinden – bij artsen, therapeuten en hulpverleningsinstanties – bleef de situatie lange tijd ongewijzigd.

Pas toen de situatie levensbedreigend werd en ook de kinderen steeds meer onder de gevolgen leden, moest ik concrete stappen ondernemen om bij deze man weg te gaan. Ik kreeg veel hulp, zocht juridisch advies, documenteerde het geweld en probeerde mijzelf en mijn kinderen uit deze destructieve relatie te bevrijden.

Na de beëindiging van mijn eerste huwelijk had ik jarenlang therapeutische hulp nodig om mijn leven opnieuw op te bouwen en een andere levensweg in te slaan. Over deze periode heb ik enkele schilderijen gemaakt.

Mijn moeder zette mij talloze keren haar huis uit omdat ik weerwoord gaf. Zij trok ook mijn broer en zus mee in haar afwijzing, waardoor zij uiteindelijk eveneens het contact met mij verbraken.

Mijn kinderen heb ik alleen opgevoed, ondanks veel financiële en andere tegenwerkingen van hun vader. Zij waren de belangrijkste mensen in mijn leven en ik gaf hun al mijn liefde.

Maar de vader had mij tijdens het huwelijk al gedreigd mij „het allerliefste af te nemen”.

Dertien jaar geleden hebben mijn kinderen, zonder uitleg, het contact met mij verbroken.

Opnieuw had ik jarenlang therapeutische hulp nodig om hiermee enigszins te leren omgaan. Hoewel ik de verklaringen en inzichten van therapeuten begrijp, blijft het emotioneel vaak moeilijk te bevatten dat ik mijn kinderen verloren heb.

Zoveel jaren therapie waren nodig om verder te kunnen leven. Mijn leven is nu volledig anders dan vroeger. Al vroeg werd mij verteld dat ik niet in de familie paste. En de vader van mijn kinderen heeft het, vraag mij niet hoe, voor elkaar gekregen om de kinderen van mij weg te trekken.

Tien jaar geleden heb ik meegewerkt aan een documentaire over geweld tegen vrouwen. Het werd een prachtige film. Mijn ex-man zag de documentaire en spande een rechtszaak tegen mij aan. De rechter bepaalde vervolgens dat ik bepaalde uitspraken over het geweld, die ik in de film had gedaan, nooit meer mocht herhalen, ook niet op een andere manier.

Ik schilder al mijn hele leven en maak inmiddels deel uit van een euregionaal collectief van kunstenaressen. Ik ontspan het beste wanneer ik met veel kleurrijke verf kan werken. Mijn inspiratie haal ik uit de natuur en ik geniet ervan mij te laten leiden door vormen en kleuren.

Mij in de schilderkunst bezighouden met het zware geweld dat ik heb meegemaakt, zet mij te veel onder spanning. Daarbij komt dat die rechterlijke uitspraak mij verbiedt om over mijn ervaringen te schilderen zoals ik die heb beleefd. Toch heb ik enkele schilderijen gemaakt en durfde ik die te exposeren, onder andere in Dronten.

Schriftelijk kan ik mij intensief uiten over het geweld dat ik binnen mijn familie heb ervaren. Onder pseudoniemen zijn daarom enkele boeken van mij gepubliceerd.

Steeds weer stel ik vast dat machtsmisbruik, geweld en uitingen van haat, zowel in de schilderkunst als in de literatuur, nauwelijks uit te drukken zijn, althans niet precies zoals ik ze heb ervaren.

Ik ben nu 73 jaar oud. Een jaar geleden kreeg ik kanker en onderging ik een zware radio-chemotherapie, waarvan ik nog steeds niet volledig ben hersteld.

Twintig jaar geleden heb ik een lieve man leren kennen die mij accepteert zoals ik ben. Inmiddels zijn wij getrouwd. Hij steunt mij in alles, en dat is ontzettend waardevol.

Het bestuur van Kunst uit geweld heeft uit alle aanmeldingen na dubben, wikken en wegen de volgende drie initiatieven genomineerd voor de Esther Veermanprijs die ook op 1 juli zal worden uitgereikt. We noemen ze in alfabetische volgorde:

Alie de Vries, oud-verpleegkundige die zich met hart en ziel inzet voor haar medemens. Ze verdient deze nominatie voor haar werk voor en met de stichting Arusha Community. Deze stichting zet zich in voor kansarme families in het noorden van Tanzania.

De Herstelwerkplaats, een organisatie die zich inzet voor jongeren en jongvolwassenen die zoeken naar mogelijkheden om weer te participeren in de samenleving, en om weer meer stabiliteit in hun leven te ervaren. Deelnemers worden gestimuleerd om verantwoordelijkheid te nemen, talenten te ontdekken en stappen vooruit te zetten in hun eigen tempo. Daarmee vormt de Herstelwerkplaats een brug tussen kwetsbaarheid en kracht, tussen stilstand en beweging.

Jan Gort, vanwege zijn betrokken inzet voor de geschiedenis en de veteranen van Nederlands-Indië. Hij is de initiatiefnemer van de digitale database. Dit is een bijzonder waardevolle website die hij volledig belangeloos heeft opgezet en nog steeds onderhoudt. Daarnaast heeft hij meerdere informatieve boeken geschreven over dit onderwerp en geeft hij, wanneer dat nodig is, ook uitleg en presentaties op scholen. Daarmee draagt hij actief bij aan het doorgeven van deze geschiedenis aan nieuwe generaties.

Aansluitend aan de lezing van Jolien Posthumus zal bekend worden gemaakt wie met de wisseltrofee ‘Engel voor de medemens’ naar huis zal gaan. Alle drie de genomineerde initiatieven zullen een bescheiden geldbedrag en een oorkonde ontvangen.

De prijs is in het leven geroepen door de stichting Samen voor Sliedrecht om de nagedachtenis aan Esther in ere te houden. Samen voor Sliedrecht heeft voor de eerste drie jaren een financiële gift toegezegd om deze prijs ook mogelijk te maken.

Vorig jaar werd de prijs voor het eerst uitgereikt en ontving Daniëlle Zwanink de wisseltrofee ‘Engel voor de medemens’, voor met name haar inzet voor statushouders in Sliedrecht.

Woensdag 1 juli om 16.00 uur is de opening van de tentoonstelling van werken van Esther Veerman (1968-2024). Na de speech van wethouder Cees Paas zal Jolien Posthumus een lezing verzorgen. Na de lezing is de uitreiking van de Esther Veermanprijs en zal de expositie worden geopend.

Het museum biedt de mogelijkheid aan Sliedrechters om in de Bodekamer voor de duur van drie maanden een expositie in te richten. We zijn dankbaar dat van 1 juli tot en met 29 september we iets mogen laten zien van het werk en het leven van Esther Veerman. Vanaf haar jeugd was haar creativiteit een reddingsboei, een houvast. De chaos en beelden in haar hoofd als gevolg van seksueel misbruik, tekende en schilderde ze naar het papier. Het was het begin van de weg naar herstel. Want de kunst die ze maakte, hielp haar om woorden te geven aan wat ze meedroeg. “Het beeld gaat voor het verhaal uit”, zei Esther. Iets van deze weg laten we in de tentoonstelling zien.

In haar latere leven kwam er ruimte om haar creativiteit op een andere manier in te zetten. Ze illustreerde het peutervoorleesboek ‘Dominee Beer en Siep gaan naar de kerk’, en de gebedsklapper voor gezinnen ‘Zullen we bidden?’

Het museum is open op woensdagen en zaterdagen van 14.00 – 17.00 uur. Entree is €5,00

Voor de tweede keer gaan we de Esther Veermanprijs uitreiken. Je kunt vanaf nu mensen of organisaties nomineren, die jij deze prijs gunt, en die verbonden zijn met een van de Drechtsteden.

Wat is de Esther Veermanprijs? De Esther Veermanprijs is bedoeld voor mensen of organisaties die zich inzetten voor recht en gerechtigheid een hart onder de riem te steken. Het is een initiatief van de stichting Samen voor Sliedrecht in samenwerking met de stichting Kunst uit geweld.

René Serno (Samen voor Sliedrecht) kwam met dit idee, omdat hij de nalatenschap van Esther Veerman (1968-2024), oprichtster van en drijvende kracht achter de stichting Kunst uit geweld, blijvend wilde eren. Hoe kan dit beter dan een prijs in het leven te roepen die de naam van Esther draagt, en gegeven wordt aan iemand die de wereld mooier maakt?

De eerste prijs is een wisseltrofee ‘Engel voor een medemens’. Daarnaast wordt een geldbedrag van €500,- geschonken. Ook voor twee andere nominaties is een klein geldbedrag beschikbaar.

De prijs zal op 1 juli om 16.00 uur worden uitgereikt in het Sliedrechts Museum, Kerkbuurt 99-101. Tevens zal een kleine expositie met het werk van Esther Veerman geopend worden.

In 2025 werd de prijs voor het eerst uitgereikt. Eline Hollebrandse (vanwege haar betrokken inzet als therapeut), Stichting Struikelstenen Sliedrecht, en Daniëlle Zwanink waren destijds genomineerd. Daniëlle Zwanink ging met de wisseltrofee naar huis vanwege haar inspanningen in Sliedrecht voor statushouders en voor wie een steun in de rug kan gebruiken.

Wie komen voor deze prijs in aanmerking? We zoeken mensen die zich sterk maken voor recht en gerechtigheid in de breedste betekenis van het woord. Als iemand zich richt op de strijd tegen seksueel misbruik of huiselijk geweld dan is dit een pre, en helemaal als die organisatie of persoon die strijd verbindt met kunst. Dit jaar richten we ons op initiatieven in de Drechtsteden.

Ken je iemand of een organisatie die je deze prijs zou gunnen? Stuur vóór 1 juni 2026 een mail met je motivatie naar coordinator@kunstuitgeweld.nl

Op 3 juni bepaalt het bestuur van de stichting Kunst uit geweld welke drie aanmeldingen genomineerd zijn om op 1 juli een geldbedrag in ontvangst te mogen nemen, en wie van de drie de Engel voor een medemens-trofee mee naar huis mag nemen.

Woensdag 1 juli wordt een mooie en bijzondere dag voor onze stichting. Niet alleen reiken we op die dag de Esther Veermanprijs uit, maar ook is dan de opening van een expositie van werken van Esther.

We vinden het een grote eer en een groot geschenk dat we drie maanden lang een kleine expositieruimte mogen vullen met werken van Esther Veerman. De werken vertellen van haar strijd en wilskracht om te leven, en van haar weg naar herstel. Het is kostbaar dat deze tentoonstelling in het Sliedrechts Museum plaats vindt. In Sliedrecht rondde ze de jaren van therapie af, en kon thuiskomen in haar leven. Enkele jaren later overleed ze hier na een ziekbed. In deze plaats verkende ze ook de vrolijke kant van haar creativiteit als illustrator van ‘Dominee Beer en Siep gaan naar de kerk’ en van de gebedsklapper ‘Zullen we bidden?’

Jolien Posthumus zal een lezing verzorgen over de betekenis van ervaringskunst.

Als kwartiermaker, spreker en professional in de geestelijke gezondheidszorg werkt zij aan het versterken van de rol van kunst en cultuur in mentale gezondheid, herstel, veerkracht en menselijk welzijn in de uitdagingen van onze tijd.

(zie www.jolienposthumus.com).Na de lezing is er ruimte om met Jolien Posthumus in gesprek te gaan.

Houd onze website in de gaten voor verdere informatie over deze bijzondere dag, en noteer alvast in je agenda: 1 juli vanaf 16.00 uur, Jolien Posthumus in het Sliedrechts Museum, Kerkbuurt 99-101.

In de komende maanden gaan we aan de slag met de website. De site is niet alleen toe aan een technische update. Ook inhoudelijk willen we onze website graag bij de tijd brengen. Veel van de opzet van de website en de meeste teksten zijn door Esther Veerman, oprichtster van en drijvende kracht achter de stichting, bedacht en geschreven. Haar overlijden betekende en betekent dat we als stichting opnieuw onze weg en richting moeten zoeken. De missie blijft natuurlijk onveranderd: we bieden mensen die te maken hebben (gehad) met seksueel misbruik of huiselijk geweld de mogelijkheid om hun verhaal in kunstuitingen te vertellen. Dit kan voor een langere periode op de website of door deelname aan een fysieke tentoonstelling die we enkele keren per jaar organiseren. Het beeld gaat voor het verhaal uit, waardoor het tentoonstellen van kunst helpt om woorden te vinden voor het levensverhaal. De kunst is tot steun van lotgenoten en laat op indringende wijze aan omstanders zien wát geweld betekent in een mensenleven.

In de loop van de jaren hebben tientallen kunstenaars hun werk online geëxposeerd. Sommige kunstenaars staan al vanaf het begin van de stichting op de site. Soms deden kunstenaars voor een bepaalde periode mee. Soms besloten ze na een aantal jaar dat er een nieuwe fase in hun leven begonnen was, waardoor ze verzochten het werk van de site af te halen. Soms krijgen we ook van anderen vragen over de werken op de site.

Een van de dingen die we nu gaan doen, is aan de kunstenaars vragen of ze tevreden zijn met de manier waarop ze op de site vermeld staan. Hier dient zich echter een probleem aan. In het verleden onderhield Esther de contacten met de kunstenaars. Niet alle contactgegevens blijken meer actueel die we in haar nalatenschap kunnen terugvinden. Het betekent dat we sommige kunstenaars op dit moment niet kunnen bereiken. Sta je op onze site, en heb je geen mail van ons gehad? Zou je misschien contact willen opnemen met coordinator@kunstuitgeweld.nl?

Beste lezers,

Deze week was het dan zover, de themaweek Kunst doorbreekt stilte is gestart. De opening van de themaweek was afgelopen maandag avond. Met deze week wil Cultureel Centrum De Meerpaal in Dronten, samen met Stichting Kunst uit geweld, seksueel geweld bespreekbaar maken. Deze hele week (t/m zaterdag 29 november) ben je welkom om de exposite van 11 kunstenaars te komen bekijken. Daarnaast organiseert de Meerpaal verschillende workshops, lezingen, en draaien er films rondom dit thema. Voor het volledige programma, bezoek dan hier de website.

We hopen je te zien in Dronten, je bent welkom! En mocht dit niet binnen de mogelijkheden liggen, we hebben een video gemaakt van de meeste kunstwerken van de expositie, en in het item van Omroep Flevoland komt de kunst van Yarí von Buel goed in beeld, waarin ze het ook zelf toelicht, bekijk hier het verslag.

Bekijk hieronder een kleine impressie:

Yari van Buel

Zoals we in de vorige nieuwsbrief vertelden, werken we mee aan de themaweek Kunst doorbreekt stilte in De Meerpaal in Dronten. Er zijn werken te zien van tien kunstenaars die via onze stichting meedoen, en daarnaast van een kunstenaar uit Dronten zelf.

De kunst zélf is beslist al de moeite waard om te komen kijken. Er is echter ook de hele week lang een uitermate boeiend programma.

We willen graag twee onderdelen van het programma hier uitlichten. Het hele programma is te vinden op de website: https://www.meerpaal.nl/kunstdoorbreektstilte/

Op maandag 24 november is de opening van de tentoonstelling. De inloop is vanaf 18.30, en om 19.00 uur zullen er enkele toespraken zijn, waarna er ruimte is om de tentoonstelling te bekijken en met de aanwezige kunstenaars in gesprek te gaan.

Esther Veerman (1968-2024)

Aansluitend is de Theatertalkshow #Durftezien van stichting Wij zijn M. Tijdens deze bijzondere avond gaan klinisch psycholoog Iva Bicanic, zedenrechercheur Pieter Melsen en ervaringsdeskundige Mandy Sleijpen met elkaar in gesprek over het onderwerp seksueel misbruik.

Onder leiding van presentatrice Jojanneke van den Berge wordt het thema vanuit drie verschillende invalshoeken belicht: hulpverlening, politie en de ervaringen van slachtoffers. Deze combinatie biedt een krachtig anker voor zowel de samenleving als de slachtoffers.

Naast de indringende gesprekken zijn er solo-optredens van verschillende artiesten, waaronder Karin Bloemen, Birgit Schuurman, Lisse Knaapen en Dennis Willikens. Hun bijdragen zorgen voor een afwisselende en aangrijpende avond.

De theatervoorstelling kost €10,- Tickets zijn te koop via deze link: https://www.meerpaal.nl/kunstdoorbreektstilte/

Van vrijdag 7 november tot zondagmiddag 9 november werkte onze stichting mee aan de expositie Schilder mij! Heel mij!

Bekijk hier de video ‘Schilder mij’.

De expositie vond plaats in de Sint-Gertrudiskerk, de grote kerk in het centrum van Bergen op Zoom. In dit eeuwenoude gebouw kwam de kunst van Anne, Marianne, Esther, Ron en anoniem krachtig, scherp en troostend aan het licht. Het was mooi om te zien dat er veel bezoekers langs de kunstwerken zijn gegaan, en dat er rond deze werken ook veel verhalen gedeeld zijn.

Het was kostbaar en helend om te zien dat de kunst de stilte verbrak en ruimte gaf om te vertellen. De kunst geeft mensen die slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik weer een stem.

In deze link vind je een impressie van de tentoonstelling en een interview met de organisator Albert Veerman en met kunstenaar Marianne. Via deze link is een kleine video impressie van de tentoonstelling te zien.

Ron Goudzwaard

Marianne Borremans

SLIEDRECHT Daniëlle Zwanink-Muilwijk is dinsdagmiddag de eerste winnaar van de Esther Veerman-prijs geworden. Zwanink kreeg de prijs voor haar jarenlange inzet voor Syrische vluchtelingen en statushouders. Voor de kinderen van de vluchtelingen regelt ze rond Sinterklaas vaak cadeaus en schakelt daarbij vaak hulp in uit het dorp. Ze kreeg een oorkonde, een wisselbokaal in de vorm van een beeldje van een engel en 500 euro om te besteden aan haar goede doel. Uitreiker van de prijs Alexander Veerman sprak: ,,Haar hele leven heeft Daniëlle zich onvoorwaardelijk ingezet voor anderen. Daarbij stelde ze de behoefte van de medemens boven haar eigen behoefte. Voor nieuwkomers is ze een oase in deze samenleving.”

Lees het gehele artikel >

Bron: Het Kompas door Marjanne Dijkstra